Skip รายวิชาที่มีอยู่

รายวิชาที่มีอยู่

Course Image การรับรู้ระยะไกล

บทเรียนนี้ผู้เรียนจะทราบถึงหลักการและส่วนประกอบต่างๆ ที่ใช้ในการสำรวจระยะไกล  ประวัติ วิวัฒนาการ และแนวทางการพัฒนาของเทคโนโลยีการสำรวจระยะไกล โดยการสำรวจระยะไกลทำได้โดยการติดตั้งเครื่องมือวัด บนหอคอยสูง บนเครื่องบิน หรือบนดาวเทียม เพื่อวัดข้อมูลที่สนใจได้มากขึ้นในเวลาและค่าใช้จ่ายที่ลดลง

Course Image ดาวเทียมกับชีวิตประจำวัน

ในปัจจุบันข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียมได้ถูกนำมาใช้ประโยชน์อย่างหลากหลาย ประเทศต่างๆ ได้มีการนำเอาข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียมไปศึกษาวิจัยเพื่อใช้ประโยชน์ในการพัฒนาประเทศ เช่น ด้านป่าไม้ ใช้ในการใช้ศึกษาและติดตามการเปลี่ยนแปลงพื้นที่ป่าไม้ การสำรวจหาพื้นที่ป่าที่อุดมสมบูรณ์และป่าเสื่อมโทรม การศึกษาหาบริเวณพื้นที่ที่สมควรจะทำการปลูกสร้างสวนป่าทดแทน เป็นต้น

Course Image ดาวเทียมสำรวจโลก

ดาวเทียมสำรวจโลกได้ถูกพัฒนาขึ้นในหลายๆประเทศทั่วโลกตามความต้องการในการใช้งานของแต่ละประเทศ จึงมีความหลากหลายมาก ผู้เรียนจำเป็นต้องรู้จักข้อมูลของเซนเซอร์และลักษณะข้อมูลภาพถ่ายของดาวเทียมต่างๆเหล่านั้นซึ่งมีทั้งให้บริการฟรีและคิดค่าใช้จ่าย เพื่อที่ผู้เรียนสามารถใช้ประโยชน์จากข้อมูลดังกล่าวได้อย่างเหมาะสม

Course Image ดาวเทียมอุตุนิยมวิทยา

ดาวเทียมอุตุนิยมวิทยาเป็นเครื่องมือที่มีความสำคัญสำหรับกิจการอุตุนิยมวิทยา สามารถใช้สังเกตพื้นที่บนพื้นผิวโลกได้หลายบริเวณ รวมทั้งได้รับรู้ข้อมูลอย่างต่อเนื่องจากทั่วทั้งโลก ดังนั้นข้อมูลภาพถ่ายที่ได้จากดาวเทียมอุตุนิยมวิทยา จึงเป็นข้อมูลที่สำคัญอย่างหนึ่งสำหรับนักพยากรณ์อากาศ ทำให้สามารถติดตามและ วิเคราะห์ลักษณะอากาศที่เกิดขึ้นในขณะนั้น ๆ โดยเฉพาะในพื้นที่ที่เครื่องมืออื่น ๆ มีข้อจำกัด

Course Image การวิเคราะห์เมฆ

เมฆที่ลอยอยู่บนท้องฟ้าทุกๆ วัน ตลอดเวลา และบางครั้งเมฆก็กลายเป็นฝน เป็นลูกเห็บหรือหิมะตกลงมา แต่ทราบหรือไม่ว่าเมฆนั้นเกิดขึ้นมาได้อย่างไร และหายไปได้อย่างไร  ในบทเรียนนี้ผู้เรียนจะเข้าใจกระบวนการเกิดเมฆและสร้างเมฆขึ้นด้วยตนเอง เมฆที่อยู่ในท้องฟ้านั้นสามารถบ่งบอกถึงสภาพอากาศได้ หากผู้เรียนสามารถจำแนกประเภทของเมฆจากภาพถ่ายดาวเทียมได้ ผู้เรียนก็สามารถที่จะคาดเดาสภาพอากาศในวงกว้างของพื้นที่ต่างๆได้ตามความกว้างของภาพถ่ายดาวเทียมได้

Course Image การพยากรณ์อากาศจากภาพถ่ายดาวเทียม

การพยากรณ์อากาศช่วยให้เราสามารถวางแผนการเดินทาง หรือกิจกรรมกลางแจ้งต่างๆได้อย่างเหมาะสมมากยิ่งขึ้น การใช้ภาพถ่ายดาวเทียมทำให้สามารถพยากรณ์อากาศในภาพรวมเป็นวงกว้าง และแม่นยำมากยิ่งขึ้น ในบทเรียนนี้ผู้เรียนจะทราบได้ว่าข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียมหลากหลายชนิดสามารถนำมาช่วยในการพยากรณ์อากาศได้อย่างไร และผู้เรียนสามารถพยากรณ์อากาศได้ด้วยตนเอง

Course Image การจัดทำแผนที่

ปัจจุบันเราใช้ประโยชน์จากแผนที่และการระบุพิกัดอย่างมากมาย เช่น ระบบนำทาง ระบบโฆษณา การเกษตร เก็บภาษี การท่องเที่ยว ในบทเรียนนี้ผู้เรียนจะรู้จักกับแผนที่ประเภทต่างๆ และองค์ประกอบภายในแผนที่ รวมถึงการอ่านแผนที่ และประโยชน์ของการใช้แผนที่ที่หลากหลายมากขึ้น เพื่อให้ผู้เรียนสามารถใช้ประโยชน์จากแผนที่แต่ละประเภทได้ด้วยตนเอง

Course Image ภาพถ่าย Visible Infrared Spin-Scan Radiometer (VISSR)

อุปกรณ์บนดาวเทียมอุตุนิยมวิทยาเป็นอุปกรณ์ที่มีลักษณะเฉพาะ โดยสามารถบันทึกข้อมูลภาพถ่ายในย่านคลื่นแสงและย่านอินฟราเรดเพื่อบันทึกข้อมูลชั้นบรรยากาศโลกและนำไปประยุกต์ใช้ในกิจการอุตุนิยมวิทยา ดาวเทียมอุตุนิยมวิทยาแต่ละดวงจะมีคุณสมบัติของอุปกรณ์บันทึกข้อมูลที่ต่างกัน รวมทั้งประเภทของดาวเทียมอุตุนิยมวิทยาซึ่งโดยทั่วไปจะแบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือ ประเภทวงโคจรค้างฟ้าและประเภทวงโคจรผ่านขั้วโลก ดังนั้นในแต่ละประเภทก็จะมีคุณสมบัติของอุปกรณ์ที่ต่างกันด้วย

Course Image การรับรู้ย่านไมโครเวฟ

การรับรู้ระยะไกลด้วยไมโครเวฟเป็นการใช้การแผ่รังสีของคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าในช่วงความยาวคลื่นระหว่างหนึ่งมิลลิเมตรถึงหนึ่งเมตรทำให้การเฝ้าสังเกตการณ์ทำได้ในทุกสภาวะอากาศโดยไม่มีข้อจำกัดจากเมฆหรือฝน จึงได้เปรียบเหนือกว่าการรับรู้ระยะไกลด้วยแสงและอินฟราเรด นอกจากนั้นไมโครเวฟยังให้ข้อมูลที่แบบแสงและอินฟราเรดไม่มี เช่น กระแสลมเหนือทะเล, ทิศทางของคลื่นทะเล โดยตีความจาก คุณลักษณะทางความถี่, ผลจากดอปเปลอร์, โพลาไรเซชั่น, การกระเจิงกลับ เป็นต้น

Course Image ภาพถ่ายไฮเปอร์สเปกตรัม

ข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียมแบบไฮเปอร์สเปกตรัมเป็นหนึ่งในชนิดของข้อมูลดาวเทียมแบบระบบบันทึกคลื่นแสง (Optical satellite) โดยมีคุณสมบัติที่สำคัญ คือ มีจำนวนข้อมูลเชิงความยาวคลื่นสูง ทำให้มีสเปกตรัมที่มีความละเอียดและต่อเนื่อง ส่งผลให้สามารถนำไปวิเคราะห์และจำแนกวัตถุที่ต้องการได้อย่างละเอียดและซับซ้อนมากขึ้น

Course Image ภาพถ่ายมัลติสเปกตรัม

ข้อมูลภาพถ่ายมัลติสเปตตรัมเป็นหนึ่งในข้อมูลที่นักวิเคราะห์ข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียมนิยมใช้มากที่สุด เนื่องจากข้อมูลภาพถ่ายมัลติสเปตตรัมสามารถสร้างผลิตภัณฑ์ได้อย่างหลากหลาย เช่น การหาพื้นที่พืช พื้นดิน พื้นที่น้ำ พื้นที่เมฆ เป็นต้น ข้อมูลภาพถ่ายมัลติสเปตตรัมจะประกอบด้วยย่านความยาวคลื่นที่สำคัญ เช่น ย่านคลื่นแสงสีน้ำเงิน ย่านคลื่นแสงสีเขียว ย่านคลื่นแสงสีแดง ย่านคลื่นอินฟราเรดใกล้ เป็นต้น

Course Image การรับรู้แสงย่านอินฟาเรด

ข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียมแบบอินฟราเรดเป็นข้อมูลที่เกิดจากการบันทึกภาพของเซนเซอร์ย่านอินฟราเรดโดยมีความยาวคลื่นตั้งแต่ 700 นาโนเมตรถึง 1 มิลลิเมตร ซึ่งความยาวคลื่นดังกล่าวสามารถแบ่งเป็น 5 ช่วงคลื่นประกอบด้วย Near-infrared, Short-wavelength infrared, Mid-wavelength infrared, Long-wavelength infrared และ Far infrared ย่านดังกล่าวจะถูกนำมาใช้ในการวิเคราะห์เรื่องอุณหภูมิเช่น อุณหภูมิพื้นผิว อุณหภูมิยอดเมฆ เป็นต้น รวมทั้งมีการนำมาประยุกต์ใช้ในแอพพลิเคชั่นที่เกี่ยวกับพืช เช่น วิเคราะห์ความหนาแน่นของพืชด้วยดัชนีพืชพรรณ เป็นต้น

Course Image การใช้งานภาพถ่ายดาวเทียม FY-2E

ดาวเทียมอุตุนิยมวิทยา FY-2C/E เป็นดาวเทียมอุตุนิยมวิทยาของสาธารณรัฐประชาชนจีน ซึ่งเป็นดาวเทียมค้างฟ้า มีพื้นที่ถ่ายภาพครอบคลุมประเทศจีนรวมถึงอาณาบริเวณตะวันออกและตะวันออกเฉียงใต้ของทวีปเอเชีย

Course Image การประมวลผลภาพถ่ายดาวเทียม FY-2E

การนำข้อมูลตรวจจับได้จากอุปกรณ์รับรู้ระยะไกล (Remotesensor) บนดาวเทียมอุตุนิยมวิทยา FY-2E ประยุกต์ใช้เพื่อเป็นแนวทางเบื้องต้นในการประเมินหรือติดตามสภาวะต่างๆ เช่น การประมาณปริมาณน้ำฝน และการประเมินความชื้นในดิน เป็นต้น

Course Image การแยกแยะวัตถุจากภาพถ่ายดาวเทียม

ข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียมนั้นเปรียบเสมือนภาพถ่ายที่ยังไม่มีการระบุสิ่งต่างๆที่อยู่ในภาพว่าเป็นวัตถุชนิดใด จึงจำเป็นที่จะต้องมีการวิเคราะห์ตีความวัตถุต่างๆที่ปรากฎอยู่ในภาพ บทเรียนนี้ผู้เรียนจะเรียนรู้คุณลักษณะของวัตถุต่างๆซึ่งเราจะใช้คุณลักษณะต่างๆนี้ในการวิเคราะห์ภาพถ่ายดาวเทียมเพื่อจำแนกแยกแยะวัตถุในภาพ โดยผู้เรียนจะเรียนรู้การวิเคราะห์ด้วยสายตาและด้วยคอมพิวเตอร์ซึ่งมีข้อดีและข้อด้อยแตกต่างกันตามชนิดของข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียมที่นำมาใช้งานได้ด้วยตนเอง

Course Image การใช้งานภาพถ่ายดาวเทียม HJ-1A

ดาวเทียมHJ-1A เป็นดาวเทียมสำรวจโลกชนิดวงโคจรต่ำของสาธารณรัฐประชาชนจีน ซึ่งมีสถานีรับสัญญาณภาพถ่ายดาวเทียมในประเทศไทยที่สถานีรับสัญญาณดาวเทียมจุฬาภรณ์  และให้บริการข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียมโดยไม่คิดค่าใช้จ่าย ในบทเรียนนี้ผู้เรียนจะรู้จักคุณสมบัติของดาวเทียม HJ-1A และวิธีการใช้งานข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียมดวงนี้ได้ด้วยตนเอง

Course Image การประมวลผลภาพถ่ายดาวเทียม HJ-1A

บทเรียนนี้ผู้เรียนจะได้ทราบถึงปัจจัยต่างๆที่ทำให้เกิดความผิดเพี้ยนของข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียม และวิธีที่ประมวลผลเพื่อที่จะปรับปรุงแก้ไขความผิดเพี้ยนของข้อมูลจากสาเหตุต่างๆ เช่น ชั้นบรรยากาศโลก พื้นผิวโลก รวมทั้งแหล่งกำเนิดคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าไม่ว่าจะเป็น การแผ่รังสีจากดวงอาทิตย์ การแผ่รังสีจากผิวโลก หรือแม้กระทั้งจากแหล่งกำเนิดที่มนุษย์สร้างขึ้น

Course Image การใช้งานข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียมร่วมกับระบบภูมิสารสนเทศ

ข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียมสามารถประยุกต์ใช้ร่วมกับระบบภูมิสารสนเทศในการจัดการด้านแผนผังเมืองโลจิสติก แผนที่ภาษีสาธารณะสุขการท่องเที่ยว และการสื่อสารซึ่งเรื่องดังกล่าวเป็นเรื่องที่ใกล้ตัวของประชาชนชุมชน ทำให้ผู้เรียนเข้าใจถึงการนำข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียมไปใช้ประโยชน์ในด้านต่างๆเป็นต้น

Course Image การใช้งานข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียมด้านภัยพิบัติ

ข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียมสามารถประยุกต์ใช้ในการวางแผนและติดตามสถานการณ์ด้านภัยพิบัติ ไม่ว่าจะเป็นภัยแล้ง น้ำท่วม หรือไฟป่า ซึ่งเรื่องดังกล่าวเป็นเรื่องที่ใกล้ตัวของประชาชน ชุมชน ที่สามารถจะเข้าใจถึงสถานการณ์ที่เกิดขึ้นใกล้ตัว เป็นต้น

Course Image การใช้งานข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียมด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

ข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียมสามารถประยุกต์ใช้ในการวางแผนและติดตามสถานการณ์ด้านทรัพยากรธรรมชาติ ซึ่งเรื่องดังกล่าวเป็นเรื่องที่ใกล้ตัวของประชาชน ชุมชน ที่สามารถที่จะเข้าใจถึงสถานการณ์ที่เกิดขึ้นใกล้ตัว ไม่ว่าจะเป็นปริมาณน้ำฝน การกัดเซาะชายฝั่ง หรือการบุกรุกป่าไม้ เป็นต้น

Course Image การใช้งานข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียมด้านการเกษตร

ข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียมสามารถประยุกต์ใช้ในการวางแผนและติดตามสถานการณ์ด้านการเกษตร ซึ่งเรื่องดังกล่าวเป็นเรื่องที่ใกล้ตัวของประชาชน ชุมชน ที่สามารถเข้าใจถึงสถานการณ์ที่เกิดขึ้นใกล้ตัว ไม่ว่าจะเป็นปริมาณน้ำฝน การหาพื้นที่ใช้ประโยชน์ที่ดิน เป็นต้น